Đây là câu hỏi đầu tiên của gần như mọi người cân nhắc học đại học từ xa. Trả lời cho đúng cần tách nó làm hai.
Câu thứ nhất: giá trị pháp lý
Văn bằng do một cơ sở giáo dục đại học được phép đào tạo cấp, theo một chương trình đã được cho phép, có giá trị pháp lý như nhau bất kể hình thức đào tạo.
Điều cần kiểm tra là: cơ sở đó có được phép đào tạo ngành đó, ở trình độ đó, theo hình thức từ xa hay không.
Đây là việc bạn phải tự xác minh, không phải tin theo lời tư vấn:
- Tra thông tin về đề án tuyển sinh và quyết định cho phép đào tạo trên trang chính thức của trường — tự tìm trang đó qua công cụ tìm kiếm, đừng chỉ vào đường dẫn bên tư vấn gửi.
- Đối chiếu với thông tin công khai từ cơ quan quản lý giáo dục.
- Gọi trực tiếp phòng đào tạo bằng số lấy từ trang chính thức và hỏi xác nhận.
- Yêu cầu cung cấp văn bản, không chấp nhận lời hứa miệng.
Nếu một nơi né tránh những câu hỏi này, đó là câu trả lời.
Câu thứ hai: nhà tuyển dụng nhìn thế nào
Đây là phần thực tế hơn, và câu trả lời khác nhau tuỳ nơi.
Với khu vực nhà nước và các vị trí có quy định về bằng cấp: điều quan trọng là bằng hợp lệ và đúng ngành theo yêu cầu của vị trí. Hãy kiểm tra chính xác tên ngành trong quy định và đối chiếu với tên ngành trong đề án tuyển sinh.
Với doanh nghiệp: phần lớn quan tâm bạn làm được gì. Với người đã đi làm nhiều năm, kinh nghiệm thường được nhìn trước bằng cấp. Nhưng cũng có nơi và có ngành xem xét hình thức đào tạo.
Nếu bạn định học lên cao học: hãy kiểm tra yêu cầu đầu vào của các chương trình bạn nhắm tới. Phần lớn chấp nhận, nhưng có nơi có yêu cầu riêng — nên biết trước thay vì phát hiện sau bốn năm.
Điều thực sự tạo khác biệt
Hai người cùng có bằng cử nhân từ xa nhưng khác nhau rất nhiều nếu:
- Một người học ở cơ sở có uy tín trong ngành, người kia học ở nơi ít ai biết.
- Một người thực sự học được và áp dụng vào công việc, người kia chỉ qua cho xong.
- Một người nói được cụ thể mình học được gì và dùng thế nào, người kia chỉ có tấm bằng.
Điểm cuối quyết định trong phỏng vấn. Người phỏng vấn hiếm khi hỏi bạn học hình thức nào — họ hỏi bạn biết gì và làm được gì.
Trên văn bằng ghi gì
Quy định về việc ghi hình thức đào tạo trên văn bằng đã thay đổi qua các thời kỳ. Hãy hỏi rõ cơ sở đào tạo về văn bằng và phụ lục văn bằng của chương trình bạn định học — thông tin nào được ghi ở đâu.
Đây là câu hỏi chính đáng và nên hỏi trước khi đóng học phí.
Những dấu hiệu cần tránh xa
- Cam kết chắc chắn tốt nghiệp, học nhẹ nhàng.
- Không có yêu cầu đầu vào thực chất.
- Thời gian đào tạo ngắn bất thường so với các chương trình cùng ngành.
- Không nêu rõ tên cơ sở cấp bằng, hoặc chỉ làm việc qua một đơn vị trung gian mập mờ.
- Hứa hỗ trợ trọn gói cả khoá luận.
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân.
- Thúc ép đóng tiền gấp vì sắp hết suất.
Một chương trình tử tế luôn có yêu cầu thật và trả lời được mọi câu hỏi về tính pháp lý. Việc học thật vẫn tốn công thật — đó chính là thứ làm nên giá trị của tấm bằng.
Một cách nghĩ
Nếu một nơi làm mọi thứ nghe quá dễ, hãy hỏi vì sao nó dễ như vậy. Bằng cấp có giá trị vì nó chứng minh bạn đã học được điều gì đó — nếu bỏ phần học đi thì phần còn lại không còn ý nghĩa gì.
Câu hỏi thường gặp
Bằng cử nhân từ xa có giá trị pháp lý như chính quy không?
Văn bằng do cơ sở được phép đào tạo cấp theo chương trình đã được cho phép có giá trị pháp lý như nhau. Điều cần kiểm tra là cơ sở đó có được phép đào tạo ngành đó theo hình thức từ xa không.
Làm sao tự kiểm tra tính hợp lệ của chương trình?
Tra đề án tuyển sinh trên trang chính thức của trường mà bạn tự tìm, đối chiếu với thông tin từ cơ quan quản lý, và gọi trực tiếp phòng đào tạo yêu cầu văn bản.
Nhà tuyển dụng có phân biệt hình thức đào tạo không?
Tuỳ nơi. Với người đã đi làm nhiều năm, kinh nghiệm thường được nhìn trước bằng cấp, nhưng có nơi và có ngành vẫn xem xét hình thức.
Học từ xa rồi có học lên cao học được không?
Phần lớn chương trình chấp nhận, nhưng có nơi có yêu cầu riêng. Nên kiểm tra trước thay vì phát hiện sau bốn năm.
Dấu hiệu nào cho thấy nên tránh một chương trình?
Cam kết chắc chắn tốt nghiệp, không có yêu cầu đầu vào thực chất, hứa hỗ trợ trọn gói cả khoá luận, hoặc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân.
