Học đại học từ xa là khoản đầu tư bốn năm và một số tiền không nhỏ. Trước khi đóng đồng nào, có vài việc cần làm — và vài dấu hiệu nếu thấy thì nên dừng lại.
Những dấu hiệu cảnh báo
- Cam kết chắc chắn tốt nghiệp. Không cơ sở đào tạo nghiêm túc nào cam kết điều này, vì tốt nghiệp phụ thuộc vào việc bạn hoàn thành yêu cầu.
- Hứa học nhẹ nhàng, không cần học nhiều.
- Không có yêu cầu đầu vào thực chất, hoặc bảo bạn cứ nộp rồi lo sau.
- Hứa hỗ trợ trọn gói cả khoá luận. Đây là dấu hiệu rõ nhất — khoá luận là công trình của bạn.
- Thời gian đào tạo ngắn bất thường so với các chương trình cùng ngành ở nơi khác.
- Không nêu rõ tên cơ sở cấp bằng, hoặc chỉ làm việc qua một đơn vị trung gian mập mờ.
- Né tránh khi bạn hỏi về văn bản cho phép đào tạo. Đây là câu hỏi chính đáng và một nơi tử tế trả lời được ngay.
- Thúc ép đóng tiền gấp vì sắp hết suất, sắp tăng giá.
- Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân thay vì tài khoản của cơ sở đào tạo.
Một dấu hiệu có thể do cách làm việc lỏng lẻo. Ba bốn dấu hiệu cùng lúc thì nên dừng.
Ba bước xác minh
Bước 1 — Xác minh cơ sở đào tạo. Yêu cầu cung cấp văn bản về việc được phép đào tạo ngành đó, ở trình độ đại học, theo hình thức từ xa. Đối chiếu với thông tin công khai từ cơ quan quản lý giáo dục và với trang chính thức của trường.
Lưu ý: hãy tự tìm trang chính thức của trường qua công cụ tìm kiếm, đừng chỉ vào đường dẫn mà bên tư vấn gửi.
Bước 2 — Liên hệ trực tiếp với phòng đào tạo của trường. Gọi số điện thoại lấy từ trang chính thức, hỏi xác nhận: chương trình này có thật không, tuyển sinh qua kênh nào, học phí bao nhiêu, đóng vào đâu.
Nếu thông tin từ trường khác với thông tin bên tư vấn đưa, đó là câu trả lời.
Bước 3 — Tìm người đã học. Không phải người mà trung tâm giới thiệu, mà người bạn tự tìm qua mạng xã hội hoặc quan hệ nghề nghiệp. Hỏi họ về trải nghiệm thật, và hỏi câu quan trọng nhất: có gì anh chị ước mình biết trước khi đăng ký?
Về các đơn vị tư vấn tuyển sinh
Nhiều trường có hợp tác với đơn vị tư vấn, và điều đó bình thường. Vấn đề chỉ nảy sinh khi bạn nhận mọi thông tin qua trung gian mà không xác minh với trường.
Nguyên tắc: mọi thông tin quan trọng — tính hợp lệ, học phí, điều kiện, thời gian, điều kiện tốt nghiệp — đều phải xác nhận trực tiếp với cơ sở đào tạo, bằng văn bản hoặc thư điện tử từ địa chỉ chính thức.
Về việc đóng tiền
- Đóng vào tài khoản của cơ sở đào tạo, không đóng vào tài khoản cá nhân.
- Lấy biên lai hoặc chứng từ có dấu.
- Giữ mọi chứng từ trong suốt bốn năm học.
- Nếu được yêu cầu đóng nhiều khoản ngoài học phí, hỏi rõ từng khoản là gì và căn cứ ở đâu.
Cảnh giác với việc mua bán bằng cấp
Cần nói thẳng: có những lời chào mời cấp bằng mà không cần học. Ngoài việc đó là hành vi vi phạm pháp luật, hậu quả với người mua rất nặng — bằng không có giá trị, và việc sử dụng bằng không hợp lệ có thể dẫn tới mất việc hoặc xử lý theo quy định.
Nếu ai đó chào bạn một tấm bằng mà không có quá trình học, hãy tránh xa.
Nếu bạn đã lỡ đăng ký và thấy có vấn đề
Hãy dừng lại trước khi đóng thêm tiền và đi xác minh ngay ba bước ở trên. Nếu phát hiện chương trình không hợp lệ, thu thập toàn bộ chứng từ và trao đổi với cơ quan quản lý giáo dục địa phương để được hướng dẫn.
Phát hiện sớm mất một khoản; phát hiện sau bốn năm mất cả thời gian lẫn cơ hội.
Một cách nghĩ đơn giản
Một chương trình tử tế luôn có ba thứ: yêu cầu đầu vào thật, quá trình học thật đòi hỏi công sức, và câu trả lời rõ ràng cho mọi câu hỏi về tính pháp lý.
Nếu một nơi làm mọi thứ nghe quá dễ, hãy hỏi vì sao nó dễ như vậy. Tấm bằng có giá trị vì nó chứng minh bạn đã học được điều gì đó — bỏ phần học đi thì phần còn lại không còn ý nghĩa gì.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu rõ nhất của chương trình không đáng tin là gì?
Hứa hỗ trợ trọn gói cả khoá luận, và cam kết chắc chắn tốt nghiệp. Không cơ sở nghiêm túc nào cam kết vì tốt nghiệp phụ thuộc vào việc bạn hoàn thành yêu cầu.
Làm sao xác minh một chương trình là hợp lệ?
Yêu cầu văn bản về việc được phép đào tạo, tự tìm trang chính thức của trường qua công cụ tìm kiếm, và gọi trực tiếp phòng đào tạo để xác nhận.
Có nên tin hoàn toàn vào đơn vị tư vấn không?
Hợp tác với đơn vị tư vấn là bình thường, nhưng mọi thông tin quan trọng phải xác nhận trực tiếp với trường bằng văn bản từ địa chỉ chính thức.
Đóng học phí cần lưu ý gì?
Đóng vào tài khoản của cơ sở đào tạo chứ không phải tài khoản cá nhân, lấy biên lai có dấu, và giữ mọi chứng từ trong suốt bốn năm.
Có người chào cấp bằng mà không cần học thì sao?
Đó là hành vi vi phạm pháp luật, bằng không có giá trị, và việc sử dụng bằng không hợp lệ có thể dẫn tới mất việc hoặc bị xử lý theo quy định.
