Từ xa, vừa làm vừa học, hay chính quy: so sánh để chọn đúng

Cùng một ngành, cùng một trường, có thể có nhiều hình thức đào tạo. Chúng khác nhau ở cách tổ chức việc dạy và học, không phải ở chuẩn kiến thức cần đạt.

Ba hình thức phổ biến

Chính quy tập trung. Học theo lịch cố định tại trường, thường vào giờ hành chính. Phù hợp với người có thể dành phần lớn thời gian cho việc học.

Vừa làm vừa học. Học tại trường hoặc tại cơ sở liên kết, thường vào buổi tối hoặc cuối tuần. Phù hợp với người đi làm ở gần nơi đào tạo.

Từ xa. Học chủ yếu qua học liệu và nền tảng trực tuyến, có một số đợt tập trung. Phù hợp với người đi làm ở xa cơ sở đào tạo.

So sánh theo các yếu tố thực tế

Về thời gian trong tuần. Chính quy chiếm nhiều nhất và cố định. Vừa làm vừa học chiếm buổi tối hoặc cuối tuần cố định. Từ xa linh hoạt nhất — bạn tự chọn giờ, nhưng cũng vì thế mà dễ trôi nếu thiếu kỷ luật.

Về việc phải có mặt. Chính quy gần như hằng ngày. Vừa làm vừa học theo lịch lớp. Từ xa chỉ vài đợt — nhưng cần hỏi rõ là bao nhiêu đợt và vào lúc nào.

Về tương tác. Chính quy có nhiều nhất. Vừa làm vừa học có lớp thật nên vẫn có tương tác. Từ xa ít nhất và phải chủ động tạo ra.

Về chi phí. Cần so cả học phí lẫn chi phí đi lại, ăn ở. Với người ở tỉnh xa, hệ từ xa thường tiết kiệm hơn nhiều dù học phí có thể tương đương.

Về mức đòi hỏi kỷ luật. Từ xa đòi hỏi cao nhất. Đây là yếu tố quyết định nhiều hơn mọi thứ khác.

Về trải nghiệm sinh viên. Chính quy cho bạn môi trường và quan hệ bạn bè mà hai hình thức kia khó cho được. Với người trẻ vừa tốt nghiệp phổ thông, đây là giá trị thật.

Điều không khác nhau

Chuẩn đầu ra, khối lượng kiến thức, yêu cầu về khoá luận và các điều kiện tốt nghiệp về cơ bản là như nhau — vì đó là yêu cầu của trình độ đào tạo, không phải của hình thức.

Nghĩa là: hệ từ xa không nhẹ hơn. Nó chỉ linh hoạt hơn về thời gian và địa điểm.

Cách chọn

Trả lời ba câu theo thứ tự:

• Tôi có thể dành phần lớn thời gian cho việc học không? Nếu có và bạn còn trẻ, chính quy là lựa chọn tốt nhất về chất lượng trải nghiệm.
• Nếu không, tôi có ở gần cơ sở đào tạo không? Nếu có, vừa làm vừa học cho bạn sự linh hoạt cần thiết mà vẫn giữ được môi trường lớp học.
• Nếu ở xa, tôi có đủ kỷ luật tự học không? Nếu có, từ xa là con đường khả thi. Nếu bạn biết mình cần môi trường để duy trì nhịp, hãy cân nhắc kỹ hoặc tìm cách bù bằng nhóm học.

Kiểm tra trước khi quyết định

Dù chọn hình thức nào, những việc cần kiểm tra là như nhau:

• Cơ sở có được phép đào tạo ngành đó ở trình độ đó theo hình thức đó không — yêu cầu văn bản.
• Tên ngành có khớp với yêu cầu của vị trí bạn nhắm tới không.
• Chương trình cụ thể gồm những gì.
• Điều kiện tốt nghiệp đầy đủ, đặc biệt chuẩn đầu ra ngoại ngữ và tin học.
• Cách tổ chức và mức hỗ trợ, đặc biệt ở giai đoạn khoá luận.

Có thể đổi hình thức giữa chừng không

Tuỳ quy định của từng trường và tuỳ việc chương trình đó có mở nhiều hình thức không.

Đây là câu đáng hỏi trước nếu bạn dự đoán hoàn cảnh có thể thay đổi — chẳng hạn bạn sắp chuyển công tác về gần trường hoặc ngược lại. Hỏi trước bao giờ cũng dễ hơn xoay xở sau.

Về việc so sánh giá trị bằng cấp

Câu hỏi thường gặp là bằng của hình thức nào có giá trị hơn.

Về mặt pháp lý, văn bằng do cơ sở được phép đào tạo cấp theo chương trình đã được cho phép có giá trị như nhau.

Về mặt thực tế, điều tạo khác biệt lớn hơn thường không phải hình thức mà là: uy tín của cơ sở đào tạo trong ngành, việc bạn thực sự học được gì, và cách bạn trình bày năng lực của mình.

Với người đã đi làm, yếu tố cuối cùng thường quan trọng hơn cả hai yếu tố đầu.

Câu hỏi thường gặp