Học lên cao học: kiểm tra gì trước khi tính chuyện đó

Một số người học cử nhân từ xa với ý định học tiếp lên thạc sĩ. Nếu bạn thuộc nhóm đó, việc kiểm tra sớm quan trọng hơn nhiều so với người chỉ cần bằng cử nhân.

Kiểm tra từ năm nhất, không phải năm cuối

Lý do đơn giản: một số điều kiện đầu vào cao học không thể bổ sung nhanh, và một số phụ thuộc vào quá trình bốn năm của bạn.

Những gì cần tìm hiểu:

• Hình thức đào tạo bậc cử nhân có được chấp nhận không? Phần lớn chương trình chấp nhận, nhưng hãy kiểm tra cụ thể ở những nơi bạn nhắm tới thay vì giả định.
• Yêu cầu về ngành. Ngành cử nhân của bạn có phải ngành đúng hoặc ngành gần với ngành thạc sĩ bạn muốn học không? Nếu trái ngành, thường phải học bổ sung.
• Yêu cầu về kết quả học tập. Một số chương trình có ngưỡng. Nếu vậy, đây là lý do để không học đối phó ngay từ năm nhất.
• Yêu cầu về ngoại ngữ. Đây là mục cần nhiều thời gian nhất.
• Yêu cầu về kinh nghiệm công tác — một số ngành có.

Hỏi trực tiếp phòng đào tạo sau đại học của trường bạn nhắm tới, và xin trả lời bằng thư điện tử.

Về ngoại ngữ — mục cần bắt đầu sớm nhất

Nếu bạn định học lên, việc chuẩn bị ngoại ngữ nên bắt đầu từ những năm đầu chứ không đợi.

Lý do:

• Nó cần nhiều tháng tới nhiều năm tuỳ điểm xuất phát.
• Chứng chỉ có thời hạn, nên cần tính toán thời điểm thi.
• Nếu chương trình cử nhân của bạn cũng có chuẩn đầu ra ngoại ngữ, bạn giải quyết được cả hai việc cùng lúc.

Ngoài ra, khả năng đọc tài liệu tiếng Anh sẽ giúp bạn nhiều trong chính chương trình cử nhân.

Tận dụng bốn năm cử nhân

Nếu bạn biết mình sẽ học tiếp, hãy dùng bốn năm này một cách có chủ đích:

• Chọn học phần tự chọn theo hướng bạn muốn đi sâu, nếu có quyền chọn.
• Làm khoá luận nghiêm túc. Đây là lần đầu bạn làm một nghiên cứu có cấu trúc, và kinh nghiệm đó rất có ích ở bậc cao học.
• Giữ liên hệ với giảng viên hướng dẫn. Nếu về sau bạn cần thư giới thiệu hoặc lời khuyên, đây là người bạn quay lại.
• Rèn thói quen đọc tài liệu học thuật. Ở bậc cao học, khối lượng đọc tăng đáng kể.
• Chú ý tới kết quả học tập nếu chương trình bạn nhắm tới có ngưỡng.

Về khoảng cách giữa hai bậc

Cần thực tế: bậc thạc sĩ đòi hỏi nhiều hơn ở khả năng tự nghiên cứu và tư duy phân tích, không chỉ là học nhiều hơn.

Nếu bạn thấy phần khoá luận cử nhân là phần thú vị nhất của bốn năm — thích tìm hiểu, thích phân tích, thích viết — đó là tín hiệu tốt.

Nếu bạn thấy nó chỉ toàn khổ sở và chỉ mong xong, hãy cân nhắc kỹ trước khi cam kết thêm hai năm nữa.

Có nên học ngay sau khi tốt nghiệp không

Không nhất thiết. Vài điều đáng cân nhắc:

• Nghỉ một thời gian là hợp lý. Bốn năm vừa làm vừa học là chặng dài, và bắt đầu ngay hai năm nữa khi chưa hồi sức dễ dẫn tới bỏ dở.
• Một số ngành yêu cầu kinh nghiệm công tác nên việc chờ vài năm là bắt buộc.
• Áp dụng những gì đã học vào công việc trước giúp bạn biết mình thực sự cần đi sâu vào đâu — và chọn ngành thạc sĩ chính xác hơn.
• Nhưng đừng để quá lâu nếu chứng chỉ ngoại ngữ sắp hết hạn hoặc nếu có mốc nghề nghiệp cụ thể.

Nếu bạn quyết định không học tiếp

Đây cũng là lựa chọn hoàn toàn hợp lý. Với phần lớn công việc, bằng cử nhân là đủ.

Việc phát triển chuyên môn còn nhiều con đường khác: chứng chỉ nghề nghiệp trong ngành, khoá học chuyên sâu ngắn hạn, kinh nghiệm ở các vị trí khó hơn. Nhiều con đường trong số đó cho lợi ích nhanh hơn và phù hợp hơn với mục tiêu cụ thể của bạn.

Điều đáng làm là quyết định dựa trên mục tiêu thật của mình, chứ không dựa trên cảm giác học tiếp thì tốt hơn.

Câu hỏi thường gặp