Chuyển việc sau khi có bằng: trình bày thế nào cho nhà tuyển dụng

Với nhiều người, mục tiêu của bốn năm học là một công việc tốt hơn. Nhưng tấm bằng chỉ đưa hồ sơ của bạn qua vòng lọc — phần còn lại phụ thuộc vào cách bạn trình bày.

Trong hồ sơ

Đừng chỉ ghi một dòng bằng cấp. Với người đã đi làm, phần đáng giá nhất không phải tấm bằng mà là việc bạn đã học và áp dụng gì.

Cách viết hiệu quả hơn: dưới mục học vấn, thêm một hai dòng về những gì bạn tập trung và về đề tài khoá luận nếu nó liên quan tới công việc.

Nếu bạn học ngành khớp với công việc hiện tại, hãy nêu rõ mối liên hệ — nó cho thấy bạn có định hướng chứ không học ngẫu nhiên.

Nếu bạn học để chuyển ngành, hãy nêu cả những gì bạn đã làm ngoài bằng cấp: dự án, chứng chỉ bổ sung, kinh nghiệm thực tế dù nhỏ. Bằng cấp một mình hiếm khi đủ để thuyết phục về một hướng bạn chưa có kinh nghiệm.

Về việc có nêu hình thức đào tạo không

Đây là câu nhiều người phân vân. Vài điều thực tế:

• Không cần chủ động nêu nếu hồ sơ không có mục đó.
• Nhưng đừng nói sai nếu được hỏi. Thông tin này kiểm chứng được, và việc nói không đúng gây hại lớn hơn nhiều so với bản thân hình thức đào tạo.
• Nếu được hỏi, hãy trả lời thẳng và nói thêm về hoàn cảnh: bạn vừa làm vừa học trong bốn năm. Với nhiều nhà tuyển dụng, điều này là điểm cộng — nó cho thấy khả năng quản lý thời gian và sự kiên trì.

Cách nói tự nhiên: tôi học hệ từ xa vì vẫn đi làm toàn thời gian trong suốt bốn năm đó, và tôi chọn đề tài khoá luận về đúng vấn đề ở công ty cũ.

Câu này biến điều bạn lo thành điều bạn kể được.

Chuẩn bị cho câu hỏi bạn học được gì

Đây là câu hầu như luôn được hỏi, và cũng là chỗ tạo khác biệt lớn nhất.

Cách trả lời kém: kể tên các môn đã học.

Cách trả lời tốt: nêu một hai thứ cụ thể bạn đã áp dụng và kết quả ra sao.

Ví dụ về cấu trúc: học phần về phân tích dữ liệu giúp tôi xây lại cách theo dõi hiệu quả ở bộ phận mình, và sau đó chúng tôi phát hiện được một khâu đang lãng phí.

Cụ thể như vậy thuyết phục hơn nhiều so với việc nói mình đã học được nhiều.

Chuẩn bị trước ba câu chuyện như vậy trước khi đi phỏng vấn. Nếu trong bốn năm bạn chưa từng áp dụng gì, đó là dấu hiệu bạn đã bỏ phí lợi thế lớn nhất của người vừa làm vừa học.

Về khoá luận

Nếu khoá luận của bạn về một vấn đề thực tế, đây là tài sản trong phỏng vấn:

• Nó cho thấy bạn biết xác định vấn đề, thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất.
• Nó là một chủ đề bạn nói được sâu, khác với các môn học chung chung.
• Với vị trí liên quan, nó chứng minh bạn đã nghĩ về lĩnh vực đó một cách có hệ thống.

Hãy chuẩn bị một bản tóm tắt hai ba phút về khoá luận: vấn đề gì, bạn làm thế nào, tìm ra gì, và đề xuất gì.

Khi kinh nghiệm quan trọng hơn bằng cấp

Nếu bạn đã có nhiều năm kinh nghiệm trong ngành, tấm bằng thường không phải điểm nhấn chính của hồ sơ — kinh nghiệm mới là.

Trong trường hợp đó, bằng cấp đóng vai trò khác: nó gỡ bỏ một rào cản. Nhiều vị trí có yêu cầu tối thiểu về bằng cấp, và trước đây bạn không nộp được dù đủ năng lực.

Cách trình bày: để kinh nghiệm lên trước, và coi bằng cấp là thứ khép lại phần hồ sơ chứ không phải thứ mở đầu.

Kỳ vọng thực tế

Cần nói thẳng: có bằng không tự động dẫn tới công việc tốt hơn hay mức lương cao hơn.

Nó mở ra khả năng — bạn nộp được vào những nơi trước đây không nộp được. Việc được chọn vẫn phụ thuộc vào năng lực, kinh nghiệm, và cách bạn thể hiện.

Nếu sau khi có bằng mà chưa có gì thay đổi, đừng vội kết luận rằng bốn năm đó vô ích. Hãy xem lại: bạn đã nộp vào những chỗ mà bằng cấp thực sự tạo khác biệt chưa, và bạn đã trình bày được những gì mình học được chưa.

Nếu ở lại nơi cũ

Không phải ai cũng chuyển việc sau khi tốt nghiệp, và điều đó bình thường. Vài việc nên làm ở nơi cũ:

• Cập nhật hồ sơ nhân sự — nhiều người quên và tới lúc xét mới phát hiện.
• Trao đổi với lãnh đạo về vai trò, kèm đề xuất cụ thể.
• Trình bày kết quả khoá luận nếu nó liên quan tới đơn vị.

Đôi khi cơ hội ở chính nơi bạn đang làm — chỉ là chưa ai biết bạn đã có thêm năng lực gì.

Câu hỏi thường gặp