Tự học hiệu quả: thay thế cho những gì lớp học vẫn làm cho bạn

Khác biệt lớn nhất của hệ từ xa không phải nội dung mà là việc không có ai tạo nhịp cho bạn. Không có tiết học cố định, không có bạn cùng lớp để so, không có ai để ý xem bạn có theo kịp không.

Vì vậy phải tự dựng lại những thứ đó.

Xem bài giảng ghi hình cho hiệu quả

Xem thụ động là cách học kém nhất và cũng là cách phổ biến nhất. Vài điều chỉnh thay đổi hẳn kết quả:

• Xem có mục tiêu. Trước khi bật, tự hỏi bài này trả lời câu hỏi gì. Ghi câu hỏi ra giấy.
• Dừng và tự trả lời. Khi giảng viên đặt một vấn đề, tạm dừng và tự nghĩ trước khi nghe lời giải. Đây là khác biệt lớn nhất giữa xem và học.
• Ghi chú bằng lời của mình, không chép lại slide. Slide bạn đã có sẵn.
• Sau mỗi phần, gấp vở lại và tự nhắc lại ý chính. Chỗ bạn không nhắc được là chỗ chưa vào.
• Đừng tăng tốc độ quá mức. Xem nhanh cho cảm giác đã học nhưng phần lớn trôi đi.

Học chủ động thay vì đọc lại

Đọc lại tài liệu nhiều lần cho cảm giác quen thuộc, và cảm giác quen thuộc rất dễ bị nhầm với hiểu biết. Vài cách hiệu quả hơn:

• Tự kiểm tra. Gấp tài liệu, tự đặt câu hỏi và trả lời. Việc phải lôi kiến thức ra khỏi đầu là thứ củng cố trí nhớ, không phải việc đọc vào.
• Giải thích cho người khác. Nói cho đồng nghiệp, cho người nhà, hoặc nói to một mình. Chỗ bạn ấp úng là chỗ chưa thông.
• Làm bài tập trước khi xem lời giải. Vật lộn với một bài khó có giá trị hơn nhiều so với đọc lời giải rồi gật đầu.
• Ôn cách quãng. Xem lại sau một ngày, một tuần, một tháng hiệu quả hơn nhiều so với ôn dồn trước kỳ thi.

Lợi thế của người vừa làm vừa học

Đây là thứ bạn có mà sinh viên toàn thời gian không có: bối cảnh thực tế để kiểm chứng mọi thứ mình học.

Với mỗi khái niệm, tự hỏi nó áp dụng vào công việc mình đang làm thế nào. Kiến thức gắn với trải nghiệm thật bám lâu hơn nhiều so với kiến thức học thuộc.

Nếu có thể, hãy chọn đề tài bài tập và khoá luận gắn với công việc của bạn — vừa dễ làm hơn vừa có ích thật.

Tự tạo môi trường

• Một chỗ ngồi cố định. Nghe nhỏ nhặt nhưng nó tạo tín hiệu cho não về việc bây giờ là giờ học.
• Một khung giờ cố định. Bỏ đi việc phải quyết định hôm nay có học không — quyết định đó tự nó đã tiêu tốn năng lượng.
• Tắt thông báo. Một tiếng tập trung thật bằng ba tiếng vừa học vừa xem điện thoại.
• Chuẩn bị sẵn tài liệu từ tối hôm trước nếu bạn học sáng sớm.

Nhóm học — thứ thay thế cho lớp

Đây là việc đáng đầu tư nhất mà nhiều người bỏ qua.

Lập một nhóm nhỏ ba tới năm người cùng khoá. Gặp trực tuyến mỗi tuần một lần, ba mươi phút cũng đủ. Nội dung: mỗi người nói mình đang học tới đâu, vướng gì, và tuần tới định làm gì.

Nhóm này giải quyết hai vấn đề lớn nhất của học từ xa: sự cô lập, và việc không có ai tạo áp lực nhẹ để bạn giữ nhịp.

Vài nguyên tắc giúp nhóm sống lâu: cố định lịch cùng thứ cùng giờ, giữ buổi ngắn và đúng giờ, có một người nhắc lịch, và mỗi buổi kết thúc bằng việc mỗi người nói sẽ làm gì tuần tới.

Chủ động với giảng viên

Nhiều người học từ xa ngại hỏi vì không gặp mặt. Nhưng giảng viên thường sẵn lòng trả lời qua thư điện tử hoặc trên hệ thống.

Cách hỏi hiệu quả: nêu rõ bạn đã hiểu tới đâu và vướng ở điểm cụ thể nào. Câu hỏi cụ thể luôn được trả lời tốt hơn câu hỏi chung chung.

Về việc học lâu không dùng

Nếu bạn đã lâu không đi học, những tuần đầu sẽ chậm — đọc tài liệu học thuật, làm bài theo chuẩn, viết bài phân tích là những kỹ năng rỉ sét sau nhiều năm không dùng.

Điều này bình thường. Đừng đo mình bằng tốc độ của tháng đầu tiên. Sau vài tháng nhịp sẽ về, và bạn sẽ thấy khác hẳn.

Câu hỏi thường gặp